justice 2726848 640 - Dolandırıcılık Suçu ve Cezası

Dolandırıcılık Suçu ve Cezası

Dolandırıcılık Suçu Nedir?

Türk ceza hukukunda dolandırıcılık suçu, failin aldatıcı ve yanıltıcı tavırlarla mağdurun ya da bir başka bireyin zararına yol açarak kendisine ya da bir başka bireye fayda sağlaması ile meydana gelir. Dolandırıcılık suçu, TCK’nın 157-158. Maddelerinde düzenlenmiş olup en önemli öğeleri suçun uygulanmasında entrikalı ve yanıltıcı davranışların bulunması halinde mağdurun ya da bir başka bireyin aldatılmak yolu ile maddi hasara uğratılması ve failin bu hasardan çıkar sağlamasıdır. Dolandırıcılık suçunun oluşması için haksız bir fayda sağlanması gerekmektedir.

 

Dolandırıcılık Suçunda Şikayet

Türk ceza hukukunda dolandırıcılık suçu,kovuşturması şikayete göre olan suçlar arasında değildir. Savcılık suçun işlendiği bilgisine ulaştığı anda,araştırma ve soruşturma yapmak eğer ki suçun işlendiği kanısındaysa kamu davası açmak durumundadır. Yapmak

 

Dolandırıcılık Suçunda Zamanaşımı

Türk ceza hukukunda dolandırıcılık suçunda, belirli bir şikayet zamanı bulunmaz. Fakat suç basit şekliyle bulunuyorsa dava zamanaşımı 8 yıl olduğu için en geç 8 yıl süre içerisinde şikayet ederekvakayı savcılığa beyan etmesi gerekir.

 

Dolandırıcılık Suçunda Uzlaştırma

Türk ceza hukukunda dolandırıcılık suçunun basit hali, taraflar arasında uzlaşma yönteminin gerçekleştirilmesini gerektirir. Uzlaşma yönteminin gerçekleşmesini gerektiren suçlarda hem soruşturma hem de takip süreçlerinde öncelik olarak uzlaştırma yönteminin uygulanması, uzlaşma olmaz ise soruşturmanın ve yargılamanın sürdürülmesi gerekmektedir.

 

Dolandırıcılık Suçunun Nitelikli Halinin Koşulları

Dolandırıcılık suçunun nitelikli hali, suçun daha ağır olan ve cezayı arttıran özel bir şeklidir. Türk Ceza Kanununu madde 158’de düzenlenmiş olup suç aşağıdaki hallerde olursa dolandırıcılık suçunun nitelikli halinden bahsedilecektir.

  • Dolandırıcılık suçunun dinin istismar edilmesi yoluyla işlenmesi;

Dolandırıcılık suçunun dinin istismar edilmesi yoluyla uygulanması dinin aldatma, yanıltma aracı namına kullanılması demektir.

  • Dolandırıcılık suçunun bireyin algı yeteneğinin zayıflığından yararlanarak işlenmesi;

Bireyinalgılamabecerilerinin güçsüz olmasından faydalanarak dolandırıcılık suçunun işlenmesidir.

  • Dolandırıcılık suçunun kamu kurum ve kuruluşlarını araç edinerek işlenmesi;

Nitelikli dolandırıcılık suçunun, kamu kuruluşu araç olarak kullanılarak ya da kamu kuruluşunun zararına eylemler yapılarak işlenmesi halidir.

  • Dolandırıcılık suçunun kamu kuruluşlarının zararına işlenmesi;

Dolandırıcılık suçunun kamu kuruluşlarının zararına işlenmesi için eylemin bu tür kuruluşların malvarlığını hasara uğratmak amacıyla gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Hasara uğratmak kamu kuruluşundan haksız bir para elde etmek ya da borcu ödememek biçiminde olabilir. Dolandırıcılık suçunun bu nitelikli biçiminin meydana gelmesi için fiilin kamu kuruluşlarını hasara uğratmak amacıyla gerçekleşmesi gerekmektedir.

  • Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması yolu ile işlenmesi;

Bilişim sistemlerine örnek olarak; laptop, internet, cep telefonu vb. verilebilir. Bilişim sistemlerinin hile ile yanıltılmasından söz edilemez. Fakat bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması yoluyla bireyin yanıltılmasından söz edilebilir.  Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemleri, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması yoluyla işlenmesi durumunda, Türk Ceza Kanununun 158/1-f gereğince fail cezalandırılmaktadır.Dolandırıcılık suçunun banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması yolu ile işlenmesi durumunda önemli olan konu bankanın dolaylı yollardan değil de doğrudan araç olarak kullanılmasıdır.

  • Dolandırıcılık suçunun sigorta bedelini almak yoluyla işlenmesi;

Dolandırıcılık suçunun sigorta bedelini almak yoluyla işlenmesi durumunda birey, aldatıcı ve yanıltıcı tavırlarla hakka sahip olduğunu öne sürerek sigorta şirketinden, sigortadeğerini almak için harekete geçer. Bu nitelikli dolandırıcılık suçu, TCK’nın 158/1-k maddesinde düzenlenmiştir.

 

  • Dolandırıcılık suçunun kredi açılmasını sağlamak amacıyla işlenmesi;

Kredi tahsis edilmesi içinbireye ait gerekli bilgilerin doğruluğunun onaylanması gerekir. Eğer ki kredi açılması amacıyla birey kendisine ait bilgileri gerçek dışı olarak düzenler ve bankadan kredi alır ise dolandırıcılık suçunun TCK md 158/1-j de düzenlenen nitelikli hali oluşur.

  • Dolandırıcılık suçunun kamu personeli, banka, sigorta ya da kredi kuruluşları ile bağlantısı olduğu söylenerek işlenmesi;

Bireyin kendisini kamu personeli, banka, sigorta ya da kredi kuruluşları çalışanı olarak tanıtması yoluyla işlenen suçlardır. 6763 sayılı TCK’nın 158/1-l maddesinde düzenlenmiştir.

  • Dolandırıcılık suçunun kamu personeliyle bağlantısı olduğu için işlenmesi;

Suçlunun kamu personeli ile bağlantısı olduğunu söyleyerek, kamu personelinin huzurunda saygı gördüğünü belirterek, belirli bir meseleyi hallettirmek için kamu personeline verilen rüşvet ya da kamu personelinin çıkarına yapılan eylemler dolandırıcılık suçunun bu nitelikli şeklini oluşturur.

  • Dolandırıcılık suçunun hukuki ilişkiye bağlı olarak alacağı toplamak için işlenmesi;

Bu suçta kovuşturma şikayete tâbidir. Dolandırıcılık suçunun bu nitelikli biçiminin uygulanması için belirli bir hukuki ilişki olması gerekmektedir.Mağdurun bu eylem sonucunda şikayetçi olması durumunda, faile 6 ay- 1 yıl arası hapis cezası verilir ya da adli para cezası işlemi uygulanır. Hapis cezası ile adli para cezası aynı anda uygulanamaz.

Türk Ceza Hukukunda Dolandırıcılık Suçu Cezası Nedir?

  1. Dolandırıcılık Suçunun Basit Şeklinin Cezası

Dolandırıcılık suçunun basit şeklinin cezası, TCK’nın 157. Maddesinde yer almakla birlikte fail 1 yıl- 5 yıl arası hapis cezası alabilir ya da 5000 güne kadar adli para cezası işlemi uygulanabilir. Hapis cezası ve adli para cezası aynı kanunda düzenlenmiştir. Bu sebeple faile aynı anda hapis cezası ve adli para cezası verilebilir. Adli para cezası mağdurun hasarına göre belirlenir.

  1. Dolandırıcılık Suçunun Nitelikli Şeklinin Cezası

Dolandırıcılık suçunun nitelikli halinin cezası 6763 sayılı yaptırımdan önce 2 yıl- 7 yıl arası hapis cezası olarak belirlenmişti. Ancak ceza 6763 sayılı yaptırım ile TCK’nın 158. Maddesinde düzenlenmiş ve bu kanun ile arttırılmıştır. Bununla birlikte faile, 3 yıl- 10 yıl arasında hapis cezası ve 5000 güne kadar adli para cezası verilebilir.

Bazı durumlarda dolandırıcılık suçunun nitelikli halinin cezası 4 yıldan, adli para cezası sağlanan çıkarın ½ sinden az olamaz.  Bu durumlar;

  • Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına yönelik
  • Bilişim sistemlerinin banka ya da kredi kuruluşlarının araç olarak kullanılmasına yönelik
  • Banka ya da kredi kurumlarının toplamaması gereken bir kredinin açılmasına yönelik
  • Sigorta bedelini almaya yönelik
  • Bireyin kendisini kamu personeli ya da banka, kredi gibi kurumların çalışanı olarak tanıtmasına yönelik
  • Kamu personeliyle bağlantısı olduğu için onlar tarafından saygı görmesi sebebiyle bir işinin halledilmesine yönelik

 

Dolandırıcılık Suçunda Cezayı Arttıran Sebepler

  • Üç ve daha fazla kişiyle işlenen suçlar; Basit şekil esas alınırsa suç, 1,5 yıl- 7,5 yıl arası hapis cezası ve 7500 güne kadar adli para cezası olarak verilir. Nitelikli şekil esas alınırsa suç, 4,5 yıl- 15 yıl arası hapis cezası ve 7500 güne kadar adli para cezası verilir. Eğer ki dolandırıcılık suçunda (1) olarak belirttiğimiz nitelikli hallerin ögeleri oluşmuş ise ve suç üç ya da daha fazla kişi ile işlenmiş ise suçun cezası 6 yıldan az olamaz.
  • Suç işlemek sebebiyle oluşmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar;

Basit şekil esas alınırsa suç, 2 yıl- 10 yıl arası hapis cezası ve 10.000 güne kadar adli para cezası olarak uygulanır. Nitelikli şekil esas alınırsa suç, 6 yıl- 20 yıl arası hapis cezası ve 10.000 güne kadar adli para cezası olarak uygulanır. Eğer ki dolandırıcılık suçunda (1) olarak belirttiğimiz nitelikli hallerin ögeleri oluşmuş ise ve suç işlemek sebebiyle oluşmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde gelişmiş ise ceza 8 yıldan az olamaz.